If you know when you will be visiting the museum, book your tickets now, online.

Book your tickets online

William the Silent

De Drie Klokken

Jacobus van Putten

Zeshoekige kwispedoor met licht ingesnoerde voet en hals en zeszijdige geaccoleerde mond. Op de binnenwand drie scènes met betrekking tot tabaksteelt en -handel: het verbouwen, drogen, verkopen en roken van tabak, en op de buik tweemaal een plantagewoning. Aan de onderzijde van de mondopening bladmotieven en een dubbele concentrische ring.

Kwispedoor

Cornelis van Dijck

Écuelle met het familiewapen Van Steelandt uit Den Haag

Delft en Willem van Oranje (1533-1584) zijn onlosmakelijk met elkaar verbonden. Wie is deze sleutelfiguur uit de Nederlandse geschiedenis? Ontdek hier de belangrijkste gebeurtenissen in zijn leven, van zijn geboorte tot aan zijn dood in het Prinsenhof. 

Wie was Willem van Oranje?

Willem van Oranje in vogelvlucht

Prinsenhof delft homepage

Willem Janszoon Blaeu

Jan Jansz. van Keulen

Na een opleiding bij de beroemde Deense astronoom Tycho Brahe vestigde Willem Janszoon Blaeu zich als globe- en kaartenmaker in Amsterdam. Globes werden altijd in paren vervaardigd: een aard- en een hemelglobe. Hemelglobes tonen de belangrijkste sterren in de vorm van sterrenbeelden. Op Blaeus eerste hemelglobe (1603) waren voor het eerst de sterren rond de zuidpool te zien die vlak daarvoor door de zeevaarders Houtman en De Keyser waren ontdekt. 
Op deze hemelglobe zijn de sterren van het Zuidelijk halfrond aangegeven. Deze informatie was bekend dankzij de eerste tocht van de Nederlanders naar Oost-Indië in 1596.

Het museum is tijdelijk gesloten voor verbouwing en venieuwing

Plan je bezoek

De Lampetkan

Bord zonder standring met op het plat een halfportret, en profil naar links, van Willem I met pruik en gehuld in blauw uniform met oranje sjerp en witte bef. Het portret is omlijst met een oranje krans met bloemranken. Op de rand een zoom van slingerende bloemenkrans met oranje appels. 
opschrift middenonder: 'W F'.

Bord met een portret van koning Willem I

onbekend

Isaac Junius

Cornelis Danckerts (I)

Plaat of plaque met het zijaanzicht van het grafmonument van Willem de Zwijger door Hendrick de Keyzer in de Nieuwe Kerk te Delft. 
Voor Willem de Zwijger, die in 1584 in het Prinsenhof te Delft was vermoord, werd in de Nieuwe Kerk een tombe opgericht. Dit praalgraf, naar ontwerp van de beroemde architect en beeldhouwer Hendrick de Keyser (1565-1621) werd in 1621 voltooid. Het behoorde tot de grote bezienswaardigheden van Delft. Afbeeldingen ervan verschenen op schilderijen, tekeningen en prenten en ook, zoals hier op Delfts aardewerk.

Plaque met het zijaanzicht van het grafmonument van Willem van Oranje

Henk Bouwer

Wit paneel met daarop bevestigd een dunnere, eveneens witte plaat (triplex), waarin in het midden een vrijwel rechte verticale snede is gemaakt, zodat de randen van deze plaat aan weerszijden van deze snede enigszins naar buiten toe kromtrekken. 
Het werk ontleent zijn karakter aan het gebruikte materiaal; de flexibiliteit van het triplex geeft het werk een derde dimensie, en daardoor een ruimtelijk effect. Ook het effect van licht en schaduw speelt hierbij een rol.

Kromtrekpaneel

De Grieksche A

Daniël Marot

Adrianus Kocx

In eiken lijst ingelijste grote tegel, naar ontwerp van Daniel Marot, vervaardigd voor de inrichting van de tijdelijke woonruimte 'Water Gallery' van koningin Maria (zeer vermoedelijk voor de zogenaamde 'Dairy' of 'melkerij' behorende bij de 'Water Gallery'), waar zij verbleef tijdens de bouw van het nieuwe Koninklijk Paleis, Hampton Court van Koning Willem III en Koningin Maria. 
De tegel maakte oorspronkelijk deel uit van een tegeltableau, bestaande uit 4 (of 5) gestapelde tegels. 
 
De tegel is gedecoreerd met een fontein in de vorm van een dekselvaas met water spuitend uit maskertjes. Rondom het bassin putti drinkend uit wijnglazen en tazza met aan weerszijden zuilen versierd met portretten in medaillons. De bovenkant van de tegel is versierd met een guirlande.

Tegel uit de Water Gallery van Hampton Court

Vaas met twee oren en een wijde opening, beschilderd in blauw onderglazuur met dieren en bloemmotieven. In de hals 26 gaatjes voor bloemen.

Vaas

Leon Senf

Jurrien Adrianus Burghoorn

De Porceleyne Fles - Royal Delft

De tweede groep die tot het Nieuw Delfts behoort is het Nieuw-Perzisch dat is geïnspireerd op Syrische en Iranese keramiek uit de zeventiende eeuw. Kenmerkend voor dit Islamitische product zijn de kleuren blauw en groen op een wit fond onder een doorzichtig, kleurloos glazuur. 
Hiernaast werd ook gebruik gemaakt van een karakteristiek turkooize, doorzichtig glazuur waaronder de zwarte tekening direct op de lichtgrijze scherf werd aangebracht. 
Dit laatste inspireerde De Porceleyne Fles tot het maken van de groene, dekkende glazuurlaag die een enkele keer kobaltblauw was. 
De beschildering van de voorwerpen is eenvoudig. 
De decoratie van flessen en kleine vazen bestaat voornamelijk uit geometrische en florale motieven in banden of compartimenten. 
De patronen op kleine borden worden vanuit het midden opgebouwd en waaieren als bloemen uit. 
De grote vazen en borden tenslotte zijn voorzien van een hoofdmotief van een hert of een vogel tussen rankwerk. 
Ondanks de overeenkomsten zijn de voorbeelden niet slaafs gekopieerd maar zijn de repeterende geometrische ornamenten en slingerende plantenranken eerder geïmiteerd. 
Bij vroege voorbeelden werd niet alleen gebruik gemaakt van doorzichtig turkooiskleurig glazuur, maar ook van kleurloos transparant glazuur. 
Om de kleuren wat op te lichten, gebruikte De Porceleyne Fles licht- en donkerblauw in plaats van de combinatie donkerblauw en zwart zoals bij de Oriëntaalse voorbeelden. 
Het oppervlak van de vazen, kannetjes en kommen van De Porceleyne Fles is veelal verdeeld in rechthoekige vlakken of ruitpatronen die zijn opgevuld met kleine spiralen of gestileerde fantasiebloemen in een alles bedekkend patroon (horror vacui). 
Verder werden herten afgebeeld en vissen in scholen of paarsgewijs.

Frederik van Frijtom

Het met standring uitgevoerde, hartvormige geschulpte schaaltje is aan de voorkant in het plat zeer gedetailleerd beschilderd met figuren op een havenhoofd met een roeiboot in de voorgrond. Achter het havenhoofd zijn masten te zien en verder op de rivier een zeilboot. In de achtergrond ligt op de andere oever een dorp. De rand is voorzien van een blauwe band. Dit schaaltje maakt deel uit van een set van vijf schaaltjes, elk gedecoreerd met een ander Hollands landschap.

Een Delftse faience schaaltje met een geaccoleerde hart vorm.

Kaart Uw karakter onthuld door de sardine Amieux

Naambord RDH (Reineveld Den Haag)

Speld huwelijk Juliana en Bernard

Plaat of plaque met het vooraanzicht van het grafmonument van Willem de Zwijger door Hendrik de Keyser in de Nieuwe Kerk te Delft. 
Voor Willem de Zwijger, die in 1584 in het Prinsenhof te Delft was vermoord, werd in de Nieuwe Kerk een tombe opgericht. Dit praalgraf, naar ontwerp van de beroemde architect en beeldhouwer Hendrik de Keyser (1565-1621) werd in 1621 voltooid. Het behoorde tot de grote bezienswaardigheden van Delft. Afbeeldingen ervan verschenen op schilderijen, tekeningen en prenten en ook, zoals hier op Delfts aardewerk.

Plaque met het vooraanzicht van het grafmonument van Willem de Zwijger

In korte, beeldende verhalen nemen we je mee in onze collectie. Geniet nog even na of verdiep je in bijzondere objecten.

Verhalen

Gepolychromeerd houten beeld van een adellijke Balinese man in trouwkostuum. 
Dit beeld is gemaakt aan het begin van de twintigste eeuw en vormt de overgang naar een meer wereldse houtsnijkunst. Daarvoor was het Balische houtsnijwerk vooral gebruikt voor religieuze doeleinden. Bij dit beeld hoort een vrouw in traditioneel kostuum (zie 300-121).

Gepolychromeerd houten beeld van een adellijke Balinese man in trouwkostuum

Terrines gemodelleerd als eend en beschilderd met een verenkleed

De Metaale Pot

Lambertus Woutersz. van Eenhoorn

Margaretha Teckman

Een serie van acht borden met scenes uit de tabakshandel van de Hollandse tabakshandel uit de tweede helft van de zeventiende eeuw. Om het tafereel een toepasselijke tekst en een nummer en daar omheen een rijkversierde rand van bloem- en bladmotieven De acht borden maken deel uit van een serie van twaalf stuks, welke compleet aanwezig is in het Victoria and Albert Museum in Londen. Daar werden ze in 1907 aangeboden door J.H. Fitzhenry Esq. Deze borden zijn echter niet gesigneerd. De teksten wijken in onderdelen iets af. 
 
 
Tekst op dit met 12 genummerde bord: 
"De drank van suivre thee die wij hier warm genieten 
moet vrienden van de koop vermaaklijk overschieten"

'De dranck Van Suijvere tee die Wij Hier Warm genieten Moet Vrienden Vande koop 
Vermaeckelijck OverSchijeten'

Een serie van acht borden met scenes uit de tabakshandel van de Hollandse tabakshandel uit de tweede helft van de zeventiende eeuw. Om het tafereel een toepasselijke tekst en een nummer en daar omheen een rijkversierde rand van bloem- en bladmotieven De acht borden maken deel uit van een serie van twaalf stuks, welke compleet aanwezig is in het Victoria and Albert Museum in Londen. Daar werden ze in 1907 aangeboden door J.H. Fitzhenry Esq. Deze borden zijn echter niet gesigneerd. De teksten wijken in onderdelen iets af. 
 
 
Tekst op dit met 2 genummerde bord: 
"De Maas-stroom levert in en uyt veel noodge waar 
aan 't scheeprijk Rotterdam, dit 's elk een openbaar"

'De Maes Stroom Levert In En uit Veelderhande Waer Aen t Scheep Rijck Rotterdam dit Elck Een Openbaer'

Een serie van acht borden met scenes uit de tabakshandel van de Hollandse tabakshandel uit de tweede helft van de zeventiende eeuw. Om het tafereel een toepasselijke tekst en een nummer en daar omheen een rijkversierde rand van bloem- en bladmotieven De acht borden maken deel uit van een serie van twaalf stuks, welke compleet aanwezig is in het Victoria and Albert Museum in Londen. Daar werden ze in 1907 aangeboden door J.H. Fitzhenry Esq. Deze borden zijn echter niet gesigneerd. De teksten wijken in onderdelen iets af. 
 
Tekst op dit met 4 genummerde bord: 
"Den sleper die de sorg der vaaten sagt bewaart 
dient hier den koopman met zijn slede en zijn paart"

'De Sleper die de Sorgh der der Vaaten Sagt Bewaert 4 Dient Hier den Koopman met Sijn Sleede en Sijn Paert'

Een serie van acht borden met scenes uit de tabakshandel van de Hollandse tabakshandel uit de tweede helft van de zeventiende eeuw. Om het tafereel een toepasselijke tekst en een nummer en daar omheen een rijkversierde rand van bloem- en bladmotieven De acht borden maken deel uit van een serie van twaalf stuks, welke compleet aanwezig is in het Victoria and Albert Museum in Londen. Daar werden ze in 1907 aangeboden door J.H. Fitzhenry Esq. Deze borden zijn echter niet gesigneerd. De teksten wijken in onderdelen iets af. 
 
Tekst op dit met 7 genummerde bord: 
"Het goet verginij kruit, dùs net in d'evenaar Is voor de koopers en verkoopers openbaar".

'Het goet Verginij kruit dus Nett ind Evenaer Is Voor de Koopers En Verkoopers Openbaer'

Een serie van acht borden met scenes uit de tabakshandel van de Hollandse tabakshandel uit de tweede helft van de zeventiende eeuw. Om het tafereel een toepasselijke tekst en een nummer en daar omheen een rijkversierde rand van bloem- en bladmotieven De acht borden maken deel uit van een serie van twaalf stuks, welke compleet aanwezig is in het Victoria and Albert Museum in Londen. Daar werden ze in 1907 aangeboden door J.H. Fitzhenry Esq. Deze borden zijn echter niet gesigneerd. De teksten wijken in onderdelen iets af. 
 
Tekst op dit met 10 genummerde bord: 
"Hier wort door Arrebeyt den grooten handel klein 
't vertieren onder 't volk maakt slordigh goetje rein"

'Hier Wordt door Arbeijt den grooten Handel kleijn Tvertieren Onder t volck Maeckt Slordigh goetie Rein'

Een serie van acht borden met scenes uit de tabakshandel van de Hollandse tabakshandel uit de tweede helft van de zeventiende eeuw. Om het tafereel een toepasselijke tekst en een nummer en daar omheen een rijkversierde rand van bloem- en bladmotieven De acht borden maken deel uit van een serie van twaalf stuks, welke compleet aanwezig is in het Victoria and Albert Museum in Londen. Daar werden ze in 1907 aangeboden door J.H. Fitzhenry Esq. Deze borden zijn echter niet gesigneerd. De teksten wijken in onderdelen iets af. 
 
 
Tekst op dit met 1 genummerde bord: 
"Op 't houte vaartuigh in 't gevaar der woeste zee 
Soo haalt men baay tabak op de vergijnse ree"

'Met t Houte Vaertuigh Opt gevaer der Woste Zee Soo haeltmen Baij Taback Op de Verginij Ree'

Een serie van acht borden met scenes uit de tabakshandel van de Hollandse tabakshandel uit de tweede helft van de zeventiende eeuw. Om het tafereel een toepasselijke tekst en een nummer en daar omheen een rijkversierde rand van bloem- en bladmotieven De acht borden maken deel uit van een serie van twaalf stuks, welke compleet aanwezig is in het Victoria and Albert Museum in Londen. Daar werden ze in 1907 aangeboden door J.H. Fitzhenry Esq. Deze borden zijn echter niet gesigneerd. De teksten wijken in onderdelen iets af. 
 
 
Tekst op dit met 6 genummerde bord: 
"Soo kneght haalt monsters voort en toont de suiverheyt 
eij koopman rieckt en proeft en seg dan u bescheijt"

'Soo Knegt Haelt Monsters Voort En Toont de Suiverheijt Eij Koopman Ruickt En Proeft En Segt dan u Bescheijt'


Een serie van acht borden met scenes uit de tabakshandel van de Hollandse tabakshandel uit de tweede helft van de zeventiende eeuw. Om het tafereel een toepasselijke tekst en een nummer en daar omheen een rijkversierde rand van bloem- en bladmotieven De acht borden maken deel uit van een serie van twaalf stuks, welke compleet aanwezig is in het Victoria and Albert Museum in Londen. Daar werden ze in 1907 aangeboden door J.H. Fitzhenry Esq. Deze borden zijn echter niet gesigneerd. De teksten wijken in onderdelen iets af. 
 
Tekst op dit met 11 genummerde bord: 
"Strip dienaars siet de vrouw is neerstigh aan 't verkoopen 
De wevers 't bootsvolk en elck wil et huis afloopen"

'Strip Dienaers Siet de Vrou is Neers Aent Verkoopen De Weevers t Boosvolck En Elck Willent Huys Afloopen'

Een serie van acht borden met scenes uit de tabakshandel van de Hollandse tabakshandel uit de tweede helft van de zeventiende eeuw. Om het tafereel een toepasselijke tekst en een nummer en daar omheen een rijkversierde rand van bloem- en bladmotieven De acht borden maken deel uit van een serie van twaalf stuks, welke compleet aanwezig is in het Victoria and Albert Museum in Londen. Daar werden ze in 1907 aangeboden door J.H. Fitzhenry Esq. Deze borden zijn echter niet gesigneerd. De teksten wijken in onderdelen iets af.

Achttal borden

De achterkant van het zonder standring uitgevoerde bord loopt een weinig roond en heeft een vlak middendeel. Op de voorkant bestaat de centrale voorstelling uit twee over elkaar geplaatste driehoekige motieven die in de spaartechniek zijn versierd met bladeren, omcirkeld door een strakke, naar buiten gerichte puntige spiraalband. De randdecoratie bestaat uit gestileerde florale motieven gescheiden door een gearceerde band.

Bord

Bord in Chinese kraakstijl met op het plat een medaillon met huizen in een waterlandschap en een figuur in een boot. Op de rand vakken met florale motieven alternerend met huizen in een waterlandschap. Tussen de vakken, servetwerkmotief.

Cornelis Koppens

Rond bord met op het plat een rozet in cirkel, omgeven door een grotere cirkel met zes vakken met bloemen en zes vakken met strepen. De rand is op dezelfde manier versierd.

De achterkant van het zonder standring uitgevoerde bord, loopt een weinig rond en heeft een vlak middendeel. Op de voorkant bestaat de centrale voorstelling uit twee over elkaar geplaatste driehoekige motieven die in de spaartechniek zijn versierd met bladeren, omcirkeld door een strakke, naar buiten gerichte puntige spiraalband. De randdecoratie bestaat uit gestileerde florale motieven gescheiden door een gearceerde band.

opschrift: HVISKENS.VAN.ARENT,SASBOVTS Z.V. DVSSE.VOOR.DEN.ARMEN DIE.ALTOOS.SVLLEN.SYN.T'CO OMP.TAL VAN.GODT.ONDER HOVDT.SYN.GEBODT.DAT.IS.VAN ALLEN.BOECKEN.HET.SLODT HET.IS.AL.NIET.DIE. WEL BESIET.PEIST.OM.DIE.DOOT.DIE.NIEMANT.SPAERT RESPICE.FINEM SPERO.MELIVS 1604. 
 
De steen is afkomstig uit het voormalige Sasboutshofje in de Dirklangenstraat, Delft

Gevelsteen afkomstig uit Sasboutshofje

Bijbelse schotel

Bord met een brede, schuin oplopende, licht geaccoleerde rand en een standring. Het plat heeft, binnen een dubbele cirkel, een decor van een rivierlandschap met wolken, rotsen, bloeiende planten, een vliegende vogel en een vogel op een rots. De rand is gedecoreerd met acht bladvormige cartouches met afwisselende decors van bloemen en kostbaarheden. Tussen de cartouches bevinden zich smalle panelen met zeven vlammende parels. De buitenwand is versierd met acht bladvormige cartouches met afwisselende decors van bloemen en vlinders. Tussen de cartouches bevinden zich smalle panelen met zeven vlammende parels.

De Drie Porceleyne Flessies

Willem Jacobsz. van der Kool

weduwe van der Kool-Schrevelius

De achterkant van het zonder standring uitgevoerde bord loopt een weinig rond en heeft een vlak middendeel. 
Op de voorkant is voor de centrale voorstelling gekozen voor een episode uit de Kruisweg van Christus: Christus valt temidden van een menigte voor een stadspoort, waaronder een knielende Veronica, onder het kruis. 
Op de rand het opschrift:'De waerheijdt is verdoemt, besie mijn ziel hoe swaer Uw heer sijn eijge kruijs moet draage na kalvaer Wie is van ongeduldt in lijden noch aen't klagen Uw heijlandt torst het sijn: wie wil 't niet helpen dragen' 
In het plat Luc 23-25; 9

Bord 'De waerheijdt is verdoemt, besie mijn ziel hoe swaer Uw heer sijn eijge kruijs moet draage na kalvaer Wie is van ongeduldt in lijden noch aen't klagen Uw heijlandt torst het sijn: wie wil 't niet helpen dragen'

Het met een lage standring uitgevoerde bord heeft een oranje rand. Het plat is beschilderd met een Oriëntaals figuur met een pijl en boog in de handen, gericht op een hert. De scène is geplaatst in een rotsachtig landscha. Links bovenin de afbeelding zijn de letters G W*S boven het jaartal 1738 afgebeeld. Op de rand worden lambrequins afgewisseld door bloemen en ranken.

Bord gedecoreerd met een Chinoiserie voorstelling

Bord met een familiewapen

De schotel heeft een standring en een rand met lip. De schotel heeft een overdadig bloemendecor, een zogenoemde mille fleurs-decoratie. De buitenwand is gedecoreerd met twee bloemenranken. Dit decor wordt in China Baihuadi ofwel Honderd Bloemen genoemd. Het decor is tijdens de regeerperiode van Keizer Qianlong ontwikkeld en is tot ver in de 19de eeuw populair. Het motief symboliseert de wens dat de Qing dynastie net zo lang zal bestaan als er bloemen zullen bloeien. / This plate is decorated with lavish floral design, called Baihuadi or Mille Fleurs. The design was developed during the reign of emperor Qianlong and was popular until well into the 19th century. The motif symbolises the wish for the Qing dynasty to survive as long as flowers blossom.

Bord met een uitbundig bloemendecor, ‘baihuadi’ of ‘mille fleurs’ genoemd

Botervloot

Christoffel Bisschop

Nadat directeur Joost Thooft in 1876 de touwtjes in handen kreeg, werd de productie van traditioneel Delfts met enthousiasme hervat. Wat betreft vorm en decoratie borduurde men zoals bekend in grote lijnen voort op het assortiment van weleer. 
Zo werden reeds in de jaren veertig van de achttiende eeuw vergelijkbare vlootmodellen als het hier besproken voorbeeld op de markt gebracht. Dikwijls vertoonden de deksels fantasievolle knopjes zoals slakken of druiventrosjes. 
Het achthoekige vlootje heeft een deksel en een onderschotel met accoladevormige randen. Het decor bestaat uit bloemen en het traditionele servetwerk. Dit model 'botervloot Bisschop' vertoont een decor van de Haagsche School schilder Christoffel Bisschop en werd eveneens uitgevoerd in rood, blauw en goud met groen. Een dergelijk model komt ook voor in een recente verkoopcatalogus van De Porceleyne Fles bij het sieraardewerk.

Botervloot met deksel en onderschotel

Hugo Kaagman

Clock

Ongedecoreerde plooischotel, de rand opgebouwd uit vele, smalle knorren. In het plat lobben die bij de buitenrand en halverwege het plat verdwijnen.

Delfts witte plooischotel

Dirck Harlees

De Porceleyne Fles

Het unieke karakter van dit voorwerp ligt in het feit dat het hier om een plateelbakkersproef gaat, die in 1654 werd ingevoerd voor het behalen van het meesterschap. 
De drie verplichte voorwerpen om deze proef met goed gevolg te doorstaan, waren 'een sirooppot, een winckel salaet schotel, ende een ront zoutvat van binnen hol uijt een stuck gedraijt', aldus een gildenbepaling uit 1654. 
De plateelbakkers vielen onder het Delftse Lucasgilde. 
Na een leertijd van zes jaar bij een meester, kon een leerling een proef afleggen ''tzij als draijers ofte als schilders'. 
Gelet op het opschrift op deze voorwerpen is het duidelijk wat wij heden ten dage dienen te verstaan onder een sirooppot, 'salaet' schotel en een rond zoutvat. Talloze boedelbeschrijvingen vermelden 'winckel salaet' schotels en strooppotten, waarvan we ons dankzij deze stukken dus een idee kunnen vormen van de verschijningsvorm. 
Slechts geregistreerde meesters mochten in Delft een plateelbakkerij leiden. Voorwaarde hiervoor was het bezit van poorterrecht, een bepaling waarmee het mogelijk was 'vreemde' (van buiten Delft) meesters te weren. 
De proef kon echter wel worden afgelegd door een meester of een leerling uit een andere stad, mits hij 'bij behoorl. attestatie uijt andere steden doen blijcken dat hij aldaer meester ware geweeste ofte den tijt van zes jaren voors. bij meesters geleert hadde'. 
De leerling diende in ieder geval de volledige zes jaar bij een meester in de leer te zijn geweest. 
Om een plateelbakkerij te leiden, moest een 'vreemde' meester wel nog het poorterrecht verwerven. 
De proef werd afgenomen in het huis van de 'oudsten hoffman', waarmee de langst in functie zijnde hoofdman van het Lucasgilde werd bedoeld. 
Als een meester kwam te overlijden, mocht zijn weduwe 'de neringe zonder prouff te doen (¿) continueren, haer leven langh'. 
In het geval dat zij was hertrouwd en kwam te overlijden, dan diende haar man 'de neringe willen[de] continueren, gehouden zijn hare prouven te doen binnen de zes weken naert overlijden van hare vrouwen'.

Delftse Plateelbakkersproef voor het behalen van het meesterschap in de vorm van een schotel met het wapen van het Sint Lucasgilde

De met standring uitgevoerde schotel is aan de achterkant versierd met gestileerde symbolen. De decoratie aan de voorkant is uitgevoerd in de Chinese overgangsstijl en toont in het plat een medaillon gevuld met oosterse figuren in een rotsachtig landschap met een hek. Rechts is in de achtergrond een gedeelte van een huis te zien. 
Hieromheen is een band met gestileerde acanthusbladeren. 
De rand is beschilderd met vakken waarvan vier gevuld zijn met een figuur en vier met dubbele tulpen geflankeerd door enkele bloemen.

Een Delftse faience schotel.

Fragment van een majolica schotel met op het plat een geschilderde vrucht met bladeren in oranje, groen en blauw.

Fragment

Cornelis de Man

Dit huiselijke tafereel is één van de vele schilderijen in dit genre die in de periode 1640-1670 vooral in Delft werden geschilderd. De voorstelling is geënsceneerd en zit vol symboliek, waarvan de betekenis ons tegenwoordig nog maar gedeeltelijk duidelijk is. 
In dit geval staat 'de liefde' of 'de liefdesrelatie' centraal. Het omgewoelde bed, de tweede bedstee achter de veegster en de spelende poes refereren aan de fysieke kant van een amoureuze verhouding. De kan van Delfts aardewerk, die op de rand van de tafel staat, moet de beschouwer doen beseffen dat er altijd sprake is van een wankel en breekbaar evenwicht, dat alleen in harmonie kan gedijen. Naar dit laatste aspect verwijst het snaarinstrument op de stoel. 
 
Cornelis de Man heeft waarschijnlijk zijn eigen interieur als voorbeeld gebruikt; een identieke bedstee en lambrisering komen namelijk op verschillende van zijn werken voor. Hij was gespecialiseerd in dit soort geënsceneerde voorstellingen, die in een rijk gestoffeerde omgeving zijn geplaatst. 
De Delftse schilder Johannes Vermeer was de beroemdste vertegenwoordiger van dit genre schilderijen. Hij was niet alleen een stad-, maar ook een tijdgenoot van De Man, die hij ook zeker heeft gekend.

Vrouw met kat in interieur

Cornelis de Man was regent van de Kamer van Charitaten. Rond 1685 schonk hij het schoorsteenstuk dat de bijbeltekst 'Ik ben het brood des levens' uitbeeldt. (Joh. 6: 35a) Op het schilderij is een engel afgebeeld die een vierkant armenbrood uitdeelt. DIt 'armenbrood', met stempel, werd in de bakkerij van de kamer gebakken.

Allegorie op de Caritas

Clara van Sparwoude trouwde in 1556 met Van der Meer, de gemeentesecretaris van Delft. 
Zij stichtte in 1596 van een deel van haar vermogen een weldadigheidsfonds. Uit haar nalatenschap werd jaarlijks een huwelijksgift uitgekeerd aan 'vroome ende eerlicke jongemans ende jonge dochteren' van haar geslacht, zowel wettige als onwettige afstammelingen van haar voorvaderen van vaderszijde konden een huwelijksgift krijgen of een beurs om in Leiden theologie te gaan studeren. Met de ten uitvoerlegging van het testament waren de weesmeesters van Delft belast. Tussen 1913 en 1918 werd nog aan ca. 500 personen een huwelijksgift van ongeveer 20 gulden (9,08 euro) uitgekeerd. In 1922 werd het fonds opgeheven en het kapitaal verdeeld onder de nog levende nakomelingen 
 
Portrait of Clara van Sparwoude (Delft ca. 1530-1615-Delft) It is a copy, made in ca. 1680, of an original dated 1565. She started a fund for her posterity. Yet till 1918 money out of her estate was payed to relatives as a marriage-porti

Portret van Clara van Sparwoude (circa 1530 - 1615)

Caspar Netscher

Portret van Koning-Stadhouder Willem III, 1650 - 1702

Gerard van Honthorst

Willem II (1626-1650) trouwt in 1641 met Mary Stuart, een dochter van de Engelse koning Karel I. In 1647 volgt hij zijn vader Frederik Hendrik op als stadhouder. Willem II is een fel tegenstander van de Vrede van Münster die vroeg in 1648 wordt gesloten. Hij wil de belangen van de Republiek ondergeschikt maken aan zijn eigen dynastieke belangen: inmenging in de Engelse burgeroolog om zijn schoonvader te helpen. Willem II kan niet voorkomen dat Karel I in 1649 wordt onthoofd, maar wil daarna wel diens erfgenamen met een leger te hulp komen. In het hoogoplopende conflict tussen de stadhouder en de Hollandse steden, die het Staatse leger na de vrede wilden ontbinden, zet Willem II zes vooraanstaande regenten gevangen op slot Loevestein en probeert hij in de zomer van 1650 Amsterdam te verrassen. Kort daarop bezwijkt hij aan de kinderpokken, enkele dagen voor de geboorte van zijn zoon Willem III. De Republiek gaat vervolgens het eerste stadhouderloze tijdperk in dat zal duren tot 1672.

Portret van Willem II (1626-1650)

Zelfportret van de schilder Cornelis de Man

Zelfportret van Cornelis de Man

Het unieke karakter van dit voorwerp ligt in het feit dat het hier om een plateelbakkersproef gaat, die in 1654 werd ingevoerd voor het behalen van het meesterschap. De drie verplichte voorwerpen om deze proef met goed gevolg te doorstaan, waren 'een sirooppot, een winckel salaet schotel, ende een ront zoutvat van binnen hol uijt een stuck gedraijt', aldus een gildenbepaling uit 1654. De plateelbakkers vielen onder het Delftse Lucasgilde. Na een leertijd van zes jaar bij een meester, kon een leerling een proef afleggen ''tzij als draijers ofte als schilders'. Gelet op het opschrift op deze voorwerpen is het duidelijk wat wij heden ten dage dienen te verstaan onder een sirooppot, 'salaet' schotel en een rond zoutvat. Talloze boedelbeschrijvingen vermelden 'winckel salaet' schotels en strooppotten, waarvan we ons dankzij deze stukken dus een idee kunnen vormen van de verschijningsvorm. 
Slechts geregistreerde meesters mochten in Delft een plateelbakkerij leiden. Voorwaarde hiervoor was het bezit van poorterrecht, een bepaling waarmee het mogelijk was 'vreemde' (van buiten Delft) meesters te weren. De proef kon echter wel worden afgelegd door een meester of een leerling uit een andere stad, mits hij 'bij behoorl. attestatie uijt andere steden doen blijcken dat hij aldaer meester ware geweeste ofte den tijt van zes jaren voors. bij meesters geleert hadde'. De leerling diende in ieder geval de volledige zes jaar bij een meester in de leer te zijn geweest. Om een plateelbakkerij te leiden, moest een 'vreemde' meester wel nog het poorterrecht verwerven. 
De proef werd afgenomen in het huis van de 'oudsten hoffman', waarmee de langst in functie zijnde hoofdman van het Lucasgilde werd bedoeld. Als een meester kwam te overlijden, mocht zijn weduwe 'de neringe zonder prouff te doen continueren, haer leven langh'. In het geval dat zij was hertrouwd en kwam te overlijden, dan diende haar man 'de neringe willen[de] continueren, gehouden zijn hare prouven te doen binnen de zes weken naert overlijden van hare vrouwen'.

Delftse Plateelbakkersproef voor het behalen van het meesterschap in de vorm van een zoutvat met het wapen van het Sint Lucasgilde

Het zoutvaatje is gemodelleerd als een melkster, zittend op een kruk met drie poten en houdt een emmer tussen de benen geklemd. Het vrouwelijke figuur heeft een gebloemde jurk aan waarvan de mouwen zijn opgestroopt.

Zoutvat

Zoutvat. Zout was een basis ingrediënt aangezien peper en andere specerijen erg duur waren. De vorm van het zoutvat is afkomstig van de 16de eeuwse zilveren exemplaren toen 'de zout in de pap' nog een zeer kostbare zaak was.

Het zoutvaatje is gemodelleerd als een melker, zittend op een kruk met drie poten en houdt een emmer tussen de benen geklemd. Het mannelijke figuur heeft een hoed op het hoofd

Proen

Johannes Hartsman (Amsterdam, 1758-1804)

Pieter Gerritsz. Groen

Het zoutstandaardje is concaaf-conisch van vorm en heeft een tweemaal inspringende bovenrand en een holle bovenkant. De wand en de bovenkant zijn, tussen dubbele cirkels, gedecoreerd met kostbaarheden, waaronder een munt en een vaas.

Beeld van staande leeuw met wapen van Delft

Museum Prinsenhof Delft is open Tuesday - Sunday from 11 am - 5 pm. During school vacations the museum is also open on Mondays.

Plan your visit

Kraantjeskan in de vorm van een op een bank zittende dame op een tweetrapsgewijs verhoogd voetstuk met licht geschulpte wanden. Onder het afneembaar hoofddeksel bevindt zich een vulgat. Aan de voorkant op het voetstuk bevindt zich een kraan. 
 
De dame draagt een japon met een strooipatroon van ranken met gele, oranjerode en mangaankleurige bloemen, afgebiesd met een sierrand van oranje bessen. Het bijpassende jak is gedecoreerd met een blauw rankenpatroon. Haar hals is bedekt met een blauwe schakelband. Op het hoofd een platte gele hoed met sierrand. 
Het opgebonden haar wordt aan weerszijden van het achterhoofd bijeengehouden door blauwwitte ronde band. Ze draagt gele schoentjes. De ogen, neusgaten, mond en oren zijn met kleur aangegeven. Haar rechterhand hield misschien een glaasje vast, haar linkerhand ligt tegen haar linkerknie. 
De bank heeft een geel dek en een massief onderstel wat is geaccentueerd met gele lijnen. Het voetstuk heeft mangane randen en aan de voorzijde aan harpvormige opening geflankeerd door acanthusblad. De achterzijde van het voetstuk is ongedecoreerd.

Kraantjeskan in de vorm van een zittende dame

Pieter Adriaensz. Kocx

Johanna van der Heul

De met standring uitgevoerde verdiepte schotel is aan de achterkant beschilderd met enkel toefje bloemen. Op de voorkant is bij het aanbrengen van de chinoiserie decoratie geen rekening gehouden met de overgang van het plat naar de rand. De voorstelling toont een tuinachtig landschap met vliegende vogels, bloemen en wolkmotieven. Links is een tafel afgebeeld met hierop een rechthoekige gevulde bloemenschaal. Naar Kangxi voorbeeld is de voorstelling gestoffeerd met een Lange Lijs en een springend Zotje. De rand van het bord is licht geakkouleerd.

Plastiek in de vorm van een aubergine


Leonaert Bramer

Kalebasvormige vaas met opgelegde, opengewerkte sierbanden en medaillons met Bijbelse voorstellingen: Lot en zijn dochters; Tobias en de Engel; Rebecca bij de bron; de Annunciatie; de Visitatie; de Aanbidding van de herders; de Vlucht naar Egypte; en Noli me tangere. De voorstellingen zijn naar ontwerpen van de Delftse kunstschilder, Leonaert Bramer.

Kalebasvaas met Bijbelse voorstellingen

De Dubbelde Schenkkan

Delfts zwarte (ook wel 'het wondere zwart van Delft' genoemd) conische koffiekan naar voorbeeld van (edel)metalen exemplaren, is beschilderd met een chinoiserie bestaande uit een rotspartij bij water, bloeiende struiken en vogels. De zwarte ondergrond van deze kan is geïnspireerd op het Japanse en Chinese lakwerk dat erg populair was in de zeventiende en achttiende eeuw. 
 
Blijkens een inventaris van de plateelbakkerij De Metaale Pot uit 1691 werden koffiepotten in deze periode nog niet geproduceerd, in tegenstelling tot theepotten en chocoladekannen. Overgebleven koffiepotten met een wit fond dateren uit het eerste kwart van de achttiende eeuw.

Koffiepot

Lies Cosijn

Adriek Westenenk

Experimentele Afdeling van De Porceleyne Fles

De paus is dood

Adriaan Bruggeman

Beschrijving van het (kunst)werk: Meisjeskop

meisjeskop

Bram Bogart

De geometrische vorm en de primaire kleuren treden nadrukkelijk op de voorgrond. Door een grote hoeveelheid pigment met olie en vulmiddel te mengen ontstaat een massa kleurige materie die in een dikke laag is aangebracht op het doek, zonder dat de indruk van een verfstreek hierbij verloren gaat. Materie is kleur en kleur is materie.

Deyellowblue

gevelsteen met in cartouche een voorstelling van een luidklok.

Gevelsteen 'Koe Poort'

Objectgegevens

Heb je een opmerking?

Ga je akkoord met onze cookies?