Delft en Willem van Oranje (1533-1584) zijn onlosmakelijk met elkaar verbonden. Wie is deze sleutelfiguur uit de Nederlandse geschiedenis? Ontdek hier de belangrijkste gebeurtenissen in zijn leven, van zijn geboorte tot aan zijn dood in het Prinsenhof. 

Wie was Willem van Oranje?

Willem van Oranje in vogelvlucht

Museum Prinsenhof Delft - Home

If you know when you will be visiting the museum, book your tickets now, online.

Book your tickets online

William the Silent

Expositie in Kabeldistrict Delft

Ontdek het Strandbeesten Mortuarium

Weet je al wanneer je ons museum gaat bezoeken? Je bestelt alvast eenvoudig je tickets online.

Koop je tickets alvast online

Kom nog één keer, voordat de deuren sluiten

Willem van Oranje

onbekend

Tafel

In februari 2024 heeft de gemeenteraad van Delft het definitieve akkoord gegeven op de verbouwings- en vernieuwingsplannen van ons museum. De deuren zijn op 5 januari 2025 gesloten. We zijn nu echt gestart met de verbouwing. Graag lichten we de grote veranderingen die het historische monument binnen én buiten zal ondergaan toe.

Bouwen aan een nieuw Museum Prinsenhof Delft

Verbouwing & vernieuwing

Bakschaal met worstoren en deksel. Gebruiksaardewerk ging men steeds meer geheel voorzien van een loodglazuurlaag.

Bakpan

Jan Luyken

'het Martelen der Bloed-getuigen, die onder de Vervolging der Roomse Keizers, voor de Waarheid des Evangeliums, de Overblijfselen van Christi Lyden hebben vervuld'

Fluitglas met licht oplopende van boven omgeslagen voet en holle balustervormige stam met kraag. De kelk draagt aan de voorzijde een met diamant gegraveerd portret van Frederik Hendrik, aan de achterzijde zijn wapen met het hartschild Coligny. Daaronder rondom een stadsprofiel (vermoedelijk een toespeling op zijn roem als stedendwinger). Takken met bloemen en vruchten versieren de voet en verlevendigen de fluit. 
Het glas is van Nederlandse oorsprong, al is de stam Venetiaans van vorm. Glazen van dit model en makelij zijn tot het einde van de 17de eeuw gegraveerd.

Fluitglas met portret van Frederik Hendrik

Bloempot

Dirk Boode

Karton van een gedeelte van een glas-in-loodraam, Remonstrantse Kerk Dordrecht


Rijk van Lavieren

'aangemeerde boot in stralende zon'

Jan Schoonhoven

Repeterend motief van horizontaal, vertikaal en diagonaal gearceerde vlakken. 
Het werk bestaat uit 3 vertikale banen, waarbij de linker- en rechterbaan van boven naar beneden afwisselend vertikaal en diagonaal zijn gearceerd en de middelste baan afwisselend horizontaal en diagonaal is gearceerd. De overgang tussen de banen is aangegeven met diagonale lijnen. 
De opzet is zeer doordacht, symmetrisch en systematisch, maar juist de kleine, met de hand geplaatste arceringen geven het werk het menselijke en ambachtelijke karakter.

T70-4

Frans Hogenberg

De terechtstelling van Balthasar Gerards op de Markt van Delft. Zijn rechterhand, waarmee het hij fatale schot heeft gelost, wordt met een gloeiend wafelijzer afgebrand. Balthasar wordt na nog meer folteringen ontmand en opengesneden. Zijn hart wordt uitgerukt en in zijn gezicht geworpen, een gebruikelijke straf voor schuldigen aan hoogverraad. Het wonderlijke is dat Balthasar hierbij geen kik heeft gegeven.

De executie van Balthasar Gerards

Lambert Eugen Florian Bodart

De Porceleyne Fles - Royal Delft

Gekristalliseerd glazuur, dat zich kenmerkt door kleine vlekjes die het object een schittering verlenen, is een bekend fenomeen in de keramiek. 
In eerste instantie was dit glazuur alleen geschikt voor architectonische producten. 
Voor de vorming van kristallen was een glazuurtype nodig dat tijdens de bakgang min of meer vloeibaar werd waardoor het alleen toegepast kon worden op tegels die horizontaal werden gebakken. 
Bij het gebruik van meerdere kleuren op één vlak moest worden voorkomen dat deze doorliepen. 
Dit was mogelijk door de glazuren te scheiden door middel van de cloisonné- dan wel de hollijn-techniek. 
Bij de cloisonné-techniek (verhoogd) werden met behulp van een ballonspuit verhoogde lijnen van klei op het ongebakken aardewerk gespoten die zich tijdens de eerste bakgang hechtten aan het oppervlak. 
Vervolgens werden de glazuren opgebracht. Bij de tweede techniek, de hollijn-techniek (verdiept) werden lijnen op het biscuitgebakken aardewerk gelegd. 
Hiervoor werd een mengsel met weinig kleur en glazuur gebruikt, waaraan was werd toegevoegd. 
De gestolde contouren werkten als een soort dam die de glazuren scheidde. Tijdens de tweede bakgang verbrandde de was en kwamen de lijnen wat dieper te liggen ten opzichte van de aangrenzende kleuren. 
Omstreeks 1914 ontwikkelde Mauser een nieuw glazuur dat bij het bakken voldoende stroperig bleef om op verticale vlakken gebruikt te worden. 
Hierdoor konden kristalglazuren tevens op vazen en bijvoorbeeld de hier afgebeelde schaal toegepast worden. 
Hiervan heeft met name de schilder en ontwerper L.E.F. Bodart gebruik gemaakt. Tevens legde Bodart zich toe op het ontwerpen van tegels waarbij hij eveneens het gekristalliseerde glazuur toepaste. 
Door de eerder genoemde verbetering van kristalglazuren werd een nieuw soort aardewerk ontwikkeld. 
Bodart leverde hiervoor niet alleen de decors en de modellen, maar voerde deze tevens uit. 
Dit grèsachtige zogenaamde 'Bodart'-aardewerk bestaat voornamelijk uit vazen en schalen.

Hugo Vermeulen

Prent

De Grieksche A

Daniël Marot

Adrianus Kocx

In eiken lijst ingelijste grote tegel, naar ontwerp van Daniel Marot, vervaardigd voor de inrichting van de tijdelijke woonruimte 'Water Gallery' van koningin Maria (zeer vermoedelijk voor de zogenaamde 'Dairy' of 'melkerij' behorende bij de 'Water Gallery'), waar zij verbleef tijdens de bouw van het nieuwe Koninklijk Paleis, Hampton Court van Koning Willem III en Koningin Maria. 
De tegel maakte oorspronkelijk deel uit van een tegeltableau, bestaande uit 4 (of 5) gestapelde tegels. 
 
De tegel is gedecoreerd met een fontein in de vorm van een dekselvaas met water spuitend uit maskertjes. Rondom het bassin putti drinkend uit wijnglazen en tazza met aan weerszijden zuilen versierd met portretten in medaillons. De bovenkant van de tegel is versierd met een guirlande.

Tegel uit de Water Gallery van Hampton Court

Over zeventien onder elkaar geplaatste horizontale lijnen zijn korte verticale zigzaggende lijnen gezet. 
Het lijkt als het ware een soort abstract, onleesbaar handschrift; woorden kunnen ook stijgende en dalende lijnen vertonen ten opzichte van de lijn waarop ze zijn geschreven.

T82-101

Het blad is in de hoogte opgedeeld door drie kolommen, bestaande uit zeer dicht op elkaar geplaatste horizontale lijntjes. De kolommen zijn ieder weer in tweeën gedeeld door een strakke verticale lijn in het midden.

T76-18

Het licht gecontourneerde schaaltje heeft een smalle, schuin oplopende rand en een standring. Het plat heeft binnen een dubbele cirkel een decor van een krab met waterplanten, waaromheen een band met golven loopt. De rand is gedecoreerd met zes cartouches met daarin paarsgewijs krabben, vissen en garnalen. De buitenwand is versierd met zes insecten.

Schaal

A.W.H. de Nolthenius de Man

'Afbeelding van de Trap, in het voormalig Clooster van St. Aechte, later het Princen-Hof te Delft, op dewelke Prins Willem I, door Balthazar Gerards, op den 10den Julij 1584 verraderlijk is doodgeschoten; en zoodanig als dezelve zich in 1832 nog vertoonde'

Het betreft een ordeteken van de orde van de Witte Olifant. Het betreft 'De Meest Verheven Orde van de Witte Olifant', de meest verleende Thaise onderscheiding. Het heeft een lint met kroon in stupavorm en zon en halsband en oorsieraden en vierpuntige ster; hieronder een ster met tweeëndertig punten. In de kleuren: rood, groen, geel, blauw, wit, oranje en goud. De decoratie (in medaillion) witte olifant met zadel en hoofdbedekking, omgeven door palmen, hier om heen drie kransen van elk zestien punten; aparte draaginsigne. met rood groene strik. Voorzien van een rechthoekige doos in de kleuren: rood, wit en zwart..

Onderscheidingsteken

Jan de Groot Pzn.

'Aan de Wel Edele Heeren Regenten van de Kamer van Charitaten ter gelegenheid van mijne eerste intrede in derzelver vergadering'

Armstoel

De Porceleyne Byl

Fruittest met geäccoleerde rand met oren in de vorm van dolfijnen. Op het plat ajour tussen gestileerd bloemornament. De rand is een doorlopende voorstelling van figuren in een landschap.

Fruittest

De Metaale Pot

Cornelis Koppens

Rond bord met op het plat een rozet in cirkel, omgeven door een grotere cirkel met zes vakken met bloemen en zes vakken met strepen. De rand is op dezelfde manier versierd.

Bord

De Roos

Bord, met standring, over het hele bord beschilderd met een Italianiserend havengezicht

'Engelberg 1911 Frans voor het eerst uit de angina

'Lijndraaier'

Het hele vlak is gevuld met dicht naast en over elkaar geplaatste horizontale, verticale en diagonale lijnen, waardoor een zeer fijnmazige structuur ontstaat, die echter niet geheel gelijkmatig is en daardoor op sommige plaatsten bijna ondoorzichtig is en op andere plaatsen juist meer open. 
Doordat de lijnen met de hand zijn getrokken, doet het werk, ondanks de gestructureerde opzet, levendig en bijna ongestructureerd aan.

GM arcering 10

Wan Liya

Simon van Oosten

Ovale schaal met een decoratie van een Chinees landschap met brug en paviljoens, randen met servetwerk en cartouches met landschapjes en geluksemblemen.

'Made in Holland'

Zacharias Chatelain, Amsterdam

Interieur met de mishandeling van een bruid door Spaanse soldaten tijdens de Spaanse Furie te Antwerpen, 4 november 1576. De familie van de bruid wordt vermoord en het huis geplunderd. Links door de deur is het moorden op straat te zien. 
 
Onderschrift: 'Voorbeeldt van d'afgrijselijke Wreedheid der Spanjaarden, aan seekere Bruydt getoont, bij 't plonderen van Antwerpen Ao 1576.'

'Voorbeeldt van d'afgrijselijke Wreedheid der Spanjaarden, aan seekere Bruydt getoont, bij 't plonderen van Antwerpen Ao 1576.'

Binnen een denkbeeldig kader zijn brede, overwegend horizontale zwarte penseelstreken op het papier gezet, op losse en onregelmatige manier. Door horizontaal op enige afstand van elkaar een smalle, doorlopende lijn te plaatsen ontstaat een vierdeling in de hoogte die het effect geeft van een opstapeling.

T84-60

Het bassin heeft een schuine standring en een brede, licht oplopende rand. Het plat heeft, binnen een cirkel met een doorlopende bloemenrank, een decor van een landschap met rotsen, bloeiende planten, een vliegende vlinder en twee phoenixen. Langs de rand loopt een band met servetwerk waartegen een band met diverse soorten servetwerk waartussen en waartegen bloemen en vlinders en grillige cartouches met bloemen.

De schaaltjes zijn gewelfd en hebben een standring en een vlakke geaccoleerde rand. De deksels zijn gewelfd en hebben een zegelvormige knop. De randen van de bordjes en de deksels zijn blauw geglazuurd en gedecoreerd met floraal motieven in bovenglazuur goud. De deksels hebben een decor van een slakkenhuis en de buitenwanden van de schotels zijn gedecoreerd met twee bladranken.

Dekschaal

Bloembak

Fragment

Dirck van Delen

Het thema "De ellendige staet" is anti-Spaanse propaganda. Daarom zijn er veel exemplaren van verspreid. Veel families die toen anti-Spaans of pro-Oranje waren, met name in het huidige België hebben zo'n prent of schilderij in bezit. Het is onduidelijk waarom deze schilderijen juist tijdens en na het 12-jarig bestand werden gemaakt. Misschien om het gemeenschappelijke van de verdergaande strijd te benadrukken en om ervoor te waarschuwen dat een situatie als onder Alva, met de godsdienstvervolging, niet mocht terugkomen. Al vanaf 1569 een jaar nadat de Spaans koning Filips II Alva tot landvoogd benoemd had, werden dergelijke voorstellingen gemaakt. Aanvankelijk hadden alleen prenten het bewind van Alva als onderwerp, maar vanaf de 17de eeuw werd dit thema ook op schilderijen uitgebeeld. De harde maatregelen die Alva nam om het katholieke geloof te herstellen en de orde en rust in de Nederlanden te bewaren, stuitten op fel verzet. In veel pamfletten en boeken klinkt, net als op dit schilderij, de verontwaardiging door die Alva's beleid opriep. 
 
Rechtsvooraan onder een rood en goud baldakijn bevindt zich Alva met naast hem een kardinaal (Granvelle) en een bisschop. Hij heeft een charter verscheurd, waarvan hij een stuk met de linkervoet treedt en een andere stuk aan een groep maagden toont (personificaties van de Nederlandse Provinciën), die hem geknield smeekbede doen; linksachter mannelijke figuren; links in een nis in de architectuur een groot standbeeld van Alva in veldheerskostuum (uit oudheid) en aan zijn voeten de onthoofde lijken van Egmond en Horne en op de achtergrond de executie van Egmond en Horne. 
 
Soortgelijke voorstelling bevindt zich in het Catharijneconvent in Utrecht. Zie R. Zijp, Geloof en satire anno 1600 (Utrecht 1981) pp 52-55.

Allegorie van het schrikbewind van Alva

A.P. Guerain

J.W. Lispet

Deze schotel werd vervaardigd ter gelegenheid van het 150-jarig bestaan van de oudste sigarenfabriek van Nederland, opgericht door A. Hillen in 1770.

gedenkschotel 150 jaar bestaan A. Hillen's Sigaren- en Tabaksfabrieken


Dirk van Dien

Tekening

Het gecontourneerde trekpotje is gerekt meloenvormig en heeft een rechte tuit, een ovaal oor en een half bolvormig gecontourneerd deksel met een bolvormige knop. De buik heeft decors van een dame, een zogenoemde 'lange Lijs', met een bloem staande in een tuin met een hekje en bloeiende planten. Het oor en de tuit zijn gedecoreerd met gestileerde wolken. Het deksel is versierd met bloemenranken.

Gedekseld trekpotje

'Slagh by Nieupoort'

Romeyn de Hooghe

Willem van Oranje wordt op een trap bij de openstaande deur neergeschoten door Balthasar Gerards. 
Onderschrift 't Vermoorden van den Prins van Oranje, door Baltasar Gerards in den Jaare 1584 te Delft'

't Vermoorden van den Prins van Oranje, door Baltasar Gerards in den Jaare 1584 te Delft'

Christenvervolgingen in de Romeinse tijd

Deksel

Don Pedro (of Fernando) Pacieco, krijgsbouwmeester (ingenieur) van de hertog van Alva wordt met twee andere Spanjaarden opgehangen te Vlissingen, 8 april 1572. Met vele toeschouwers, op de achtergrond de masten van de schepen aan de kade 
 
Onderschrift: 'Don Pedro Pacieco opper krijgsbouwmeester des H. van Alva, nevens twee Spaensche jonkers opgehangen tot Vlissingen in den jaare 1572'.

Pacieco opgehangen te Vlissingen, 1572

Het oppervlak is gevuld met verticale, enigszins 'slingerende', strookjes die bestaan uit korte diagonale arceringen.

HK arcering 6

Middelburg, Koudekerkseweg 131: Toorenvliedt 
 
Achterzijde van buitenplaats Toorenvliedt aan de Koudekerkseweg 131 te Middelburg. Het pand is ingeschreven in het Rijksmonumentenregister.

't Hof Torenvliet (Toorenvliedt), Middelburg

Maggi Giles

'17. South Molton Street'

Atelier van gebrandschilderd glas 'T Prinsenhof

Jan van Eyck

Glas-in-loodraam 'Giovanni Arnolfini en zijn vrouw'

Einddiploma Herman Veldhuis School voor Kunstnijverheid Haarlem

Ki Ledjar Subroto

wajang kulit in de vorm van de twee pistolen van Baltasar Gerards

Jacques Jonghelinck

Op 6 april 1566 boden 200 edelen Margaretha van Parma als landvoogdes een smeekschrift aan waarin zij opriepen tot het schorsen van de ketterplakkaten en het bijeenroepen van de Staten-Generaal. Een raadsheer noemde hen minachtend 'geux', bedelaars. Op initiatief van Hendrik van Brederode werd daarop 'geuzen' als partijnaam gekozen. 
 
De geuzenpenning toont aan de ene zijde Filips II, de landsheer van de Nederlanden, en aan de andere zijden twee ineengeslagen handen door een bedeltas. De inscripties "En tout fidelles au roy, jusques a porter la besace" wijzen op de formele verklaringen van trouw aan de landsheer. Men zou deze trouw blijven verklaren tot Filips in 1581 werd afgezworen als landsheer. De penning werd aan een ketting om de hals gedragen. Van dit exemplaar is het draagoog echter verwijderd.

Geuzenpenning met de afbeelding van Filips II, de landsheer van de Nederlanden

Foto

Baton

Olielamp (pottekijker) voor in de schouw. De lont brandde op traan of olie.

Olielamp

Michiel van Mierevelt

Portret van Adriaen Willemsz. van Vredenburch (1607-1652), halfportret naar rechts, met platte kanten kraag

Portret van Adriaen Willemsz. van Vredenburch (1607-1652)

De Delftse Blik is het co-creatie programma met de stad en staat voor onze manier van werken. Namelijk met een open en nieuwsgierige blik op de wereld. We onderzoeken onze collectie en bevragen de iconen van ons museum: Willem van Oranje, Delfts Blauw en de Delftse Meesters. Daarbij gaan we op zoek naar stemmen die nog niet of onvoldoende gehoord worden. Zo maken we de verhalen van het museum completer en zo ervaren de bezoekers dat geschiedenis ook met hen te maken heeft.  Dit doen wij niet alleen, maar samen met mensen uit verschillende gemeenschappen in Delft.

De Delftse Blik laat je met een open en nieuwsgierige blik naar de museumcollectie kijken

Delftse Blik

cloisonné tegel 'demobilisatie'

Hoge gewelfde voet. Stam met gelede knoop met traan tussen twee knopen. Conische kelk met afgeronde bodem gedecoreerd metd met het gekroonde stadswapen van Delft gedragen door twee klimmende leeuwen, en het wapen van de schenker Willem van Staveren met aangegeven kleuren. Tussen de wapens het monogram WvS en TvD, en het opschrift 'Labora' en '17 DEDIT 34'. Langs de mondrand is een band gegraveerd met schelpen, guirlandes en bloem- en bladwerk.

Kelkglas 'Willem van Staveren'

Leon Senf

Tegeltableau Delftsche Slaolie, 'Dame Seule'

Portret van Arent Jacobsz. van der Graeff op 62-jarige leeftijd. Halfportret naar rechts, met kanten plooikraag en mantel met in op tafel steunende rechterhand handschoenen. Wapen rechtsboven.

Portret van Arent Jacobsz. van der Graeff (1557 - 1642)

Voor de zichtbaarheid en het draagvlak van deze verbouwing en ter ondersteuning van de wervingscampagne is een Comité van Aanbeveling van grote toegevoegde waarde. De leden van het Comité hebben een achtergrond in de politiek, de cultuur of de zakelijke wereld; allen met een grote staat van dienst en vaak met een directe binding met Delft. Wij zijn dan ook zeer verheugd hier de lijst van Comitéleden te kunnen delen.

Portret van Prins Willem I

Objectgegevens

Heb je een opmerking?

Duik in onze collectie

R70-54

De bewening van Christus

Gezicht in de Nieuwe Kerk te Delft met de memorietafel van Adriaen Teding van Berkhout

Nautilusbeker met musicerende faunen

Portret van Willem van Oranje op 22-jarige leeftijd

R70-54

De bewening van Christus

Gezicht in de Nieuwe Kerk te Delft met de memorietafel van Adriaen Teding van Berkhout

Nautilusbeker met musicerende faunen

Portret van Willem van Oranje op 22-jarige leeftijd

R70-54

De bewening van Christus

Gezicht in de Nieuwe Kerk te Delft met de memorietafel van Adriaen Teding van Berkhout

Nautilusbeker met musicerende faunen

Portret van Willem van Oranje op 22-jarige leeftijd

Bekijk

Over ons

Bezoekadres

Op weg naar een nieuw museum

Blijf op de hoogte

Ga je akkoord met onze cookies?

Portret van Prins Willem I

Objectgegevens

Heb je een opmerking?

Duik in onze collectie

R70-54

De bewening van Christus

Gezicht in de Nieuwe Kerk te Delft met de memorietafel van Adriaen Teding van Berkhout

Nautilusbeker met musicerende faunen

Portret van Willem van Oranje op 22-jarige leeftijd

R70-54

De bewening van Christus

Gezicht in de Nieuwe Kerk te Delft met de memorietafel van Adriaen Teding van Berkhout

Nautilusbeker met musicerende faunen

Portret van Willem van Oranje op 22-jarige leeftijd

R70-54

De bewening van Christus

Gezicht in de Nieuwe Kerk te Delft met de memorietafel van Adriaen Teding van Berkhout

Nautilusbeker met musicerende faunen

Portret van Willem van Oranje op 22-jarige leeftijd

Bekijk

Over ons

Bezoekadres

Op weg naar een nieuw museum

Schrijf je in voor de nieuwsbrief

Blijf op de hoogte

Ga je akkoord met onze cookies?