Delft en Willem van Oranje (1533-1584) zijn onlosmakelijk met elkaar verbonden. Wie is deze sleutelfiguur uit de Nederlandse geschiedenis? Ontdek hier de belangrijkste gebeurtenissen in zijn leven, van zijn geboorte tot aan zijn dood in het Prinsenhof. 

Wie was Willem van Oranje?

Willem van Oranje in vogelvlucht

Museum Prinsenhof Delft - Home

If you know when you will be visiting the museum, book your tickets now, online.

Book your tickets online

William the Silent

Expositie in Kabeldistrict Delft

Ontdek het Strandbeesten Mortuarium

Weet je al wanneer je ons museum gaat bezoeken? Je bestelt alvast eenvoudig je tickets online.

Koop je tickets alvast online

Kom nog één keer, voordat de deuren sluiten

Willem van Oranje

onbekend

Tafel

In februari 2024 heeft de gemeenteraad van Delft het definitieve akkoord gegeven op de verbouwings- en vernieuwingsplannen van ons museum. De deuren zijn op 5 januari 2025 gesloten. We zijn nu echt gestart met de verbouwing. Graag lichten we de grote veranderingen die het historische monument binnen én buiten zal ondergaan toe.

Bouwen aan een nieuw Museum Prinsenhof Delft

Verbouwing & vernieuwing

Henk Tieman

Ontwerptekening

Robert Smit

Beschrijving van het (kunst)werk: Grijze en zwarte lijnen lopen kris kras door elkaar

Zonder titel

Bordenrek

Eduard Houbolt

Duinlandschap met zicht op Den Haag

Zicht op Den Haag

Besneeuwde daken van Delft

De Porceleyne Fles - Royal Delft

De collectioneur F.E. Vlielander Hein, die in 1913 zijn omvangrijke verzameling 'oud' Wit-Delfts legateerde aan het Gemeentemuseum Den Haag, stelt in een artikel uit datzelfde jaar vast dat voor velen het 'oud-wit Delftsch aardewerk' onbekend is of zelfs 'het als niets waardig' aan hen voorbijgaan. Volgens hem verdient 'het witte goed' dat hem zo na aan het hart ligt, in meer dan 'één opzicht belangstelling'. Hij benadrukt de historische waarde van deze Delftse productie. De voorwerpen zijn immers slechts met een ondoorzichtig wit tinglazuur bedekt, waardoor dergelijk goed de onderzoeker alle mogelijkheden biedt de basis van de technische aspecten van het tinglazuuraardewerk grondig te bestuderen. 
Vervolgens gaat Vlielander Hein uitvoerig in op een in 1778 gezamenlijk door de Delftse plateelbakkers opgestelde prijslijst. Evenals de prijs van het 'blauw of geschilderd goed' komt de prijs van het aanzienlijk goedkopere witgoed aan bod, dat als alledaags gebruiksgoed kan worden betiteld. Bovendien werden de prijzen vastgesteld van zowel het 'schone' oftewel ongeschonden Delfts als van het 'wrakke' goed met bakfoutjes. 
Een grote groep Wit-Delfts is in 1980 op het voormalige terrein van plateelbakkerij De Porceleyne Fles aan het licht gekomen. Deze bodemvondst, waartoe overigens tevens gedecoreerd goed behoort, dateert uit 1660-1680. Aangezien Wit-Delfts nagenoeg nooit een merk vertoont, is het in tegenstelling tot het wel gemerkte goed, onmogelijk de fabriek van herkomst vast te stellen. Gelet op de locatie van de bodemvondst is dat dus niet het geval met de in onze recente publicatie over De Porceleyne Fles beschreven groep wit-goed. Het belang van deze bodemvondst is dan ook groot. Enerzijds gaat het daarbij om Wit-Delftse producten waarvan de herkomst wél bekend is. Anderzijds werpt deze omvangrijke groep licht op het productieassortiment dat men toentertijd voerde, nota bene slechts een zevental jaren na de start van De Porceleyne Fles in 1653. 
Drie eeuwen later produceert De Porceleyne Fles opnieuw ongedecoreerd Delfts waarvan een aanzienlijk aantal tot de collectie van de Gemeentemusea Delft behoort. Bij het bekijken van deze uit 29 voorwerpen bestaande groep 'nieuw' Wit-Delfts aardewerk blijkt dat menig voorwerp is ontleend aan vormen van weleer. 
In de jaren dertig van de twintigste eeuw hervatte men de productie van het wit-goed, omdat het vanwege de lage onkosten immers aanzienlijk voordeliger was dan het beschilderde. Vooral deze prijsfactor bracht De Porceleyne Fles ertoe om tijdens de crisis van de jaren dertig opnieuw het ongedecoreerde Delfts aan de man te brengen. Wellicht zou het een gunstige invloed hebben op de omzet van de fabriek.

Vaas

Ria Nieswaag

Light

Klein Delfgauw

Kopie naar 'Gezicht op Delft' van Johannes Vermeer

Kopie naar Vermeers Gezicht op Delft

F. de Gidd[y?]

Zicht op Pijnacker

Zelfportret van Eduard Houbolt

 Ontwerp 'Du Pont'

Fragment van kom

Serie workshops met kunstenaars uit Pioniers in Keramiek

Keramiek Summerschool groot succes

Jacobus Anthonie Meessen

Areng (houtskool) koopman

Richard Roland Holst

Teulings Grafische Kunstinrichting, Amsterdam

Diploma 'voor ... jarigen trouwen dienst'

Drukkerij en Uitgeverij J.H. de Bussy

'Verzameling van Photographiën van Landschappen en Volkstypen in den Oost-Indischen Archipel'

Pieter Coops

Lepel met een rattestaart-verbinding van steel en bak, en een pied-de-biche (hertenpoot) steeluiteinde. Op de achterzijde van de steel en bak is de volgende inscriptie aangebracht: 
 Gegeven ter gedagtenisse van de Heer Everard Cock in sijn Leven secretaris van Mijnsheerenland van Moerkerken geboren den 23 Mt 1668 gestorven den 16 meij 1700

Lepel

Geboorte akte Gijsbert Smit te Bandoeng, tevens doop akte.

Geboorteakte

Henk Molenaar

'number five'

Gepolychromeerd bord met geschulpte rand en op het plat een harlekijn, omgeven door bloemtakjes.

Bord

Bord met portretten in medaillon van Katharina van Portugal en Karel II van Engeland

De Porceleyne Fles

Jacobus Harlees

Tot het assortiment van Jacobus Harlees behoren eveneens balustervormige, achthoekige potten die aan de voorkant beschilderd zijn met tussen twee banden gevat bloemwerk en een door schubben omgeven florale decoratie. De beschildering is omgrensd door een in reliëf uitgevoerde rand van S- en C-voluten. 
In tal van verschijningsvormen werd dit type potten in Delft op de markt gebracht. Gedraaid of gevormd en al dan niet met een in blauw of polychrome beschildering had de klant een ruime keuze in gedekselde potten. Dergelijk siergoed wordt in menige boedelbeschrijving of andersoortige documenten vermeld. Er is dan sprake van een drie- dan wel vijf- en soms oplopend tot zeventiendelig kaststel, waarvan dit type potten deel uitmaakte.

Dekselvaas

Oude Delft, Harmen Schinckelbrug

Kerkweg, Pijnacker

De Drie Porceleyne Flessies

Willem Jacobsz. van der Kool

weduwe van der Kool-Schrevelius

De achterkant van het zonder standring uitgevoerde bord, een zogenaamde 'pannenkoek', loopt enigszins rond en heeft een vlak middendeel. De voorkant is beschilderd met een chinoiserie voorsteling van twee patrijzen voor een toefje bloemen en een bloeiend bosje bamboe. 
Op de rand zijn vier cartouches met symbolen gescheiden door bloemen op een groene grond.

Tuin tussen Oude Delft en Voorstraat

Het bordje heeft een standring en een brede, schuin oplopende rand. Het plat heeft, binnen een dubbele cirkel, een decor van een bloeiende prunusboom, een bloeiende asterplant en bamboe. De vertreding heeft een band met bloemvormig servetwerk met daarin vier ovale cartouches met bloeiende prunustakken. De rand heeft vier decors van een rots met een prunus- en een chrysanttak. De buitenrand is gedecoreerd met twee ranken.

Cornelis de Man

In 1681 kreeg de schilder Cornelis de Man opdracht van het Delftse chirurgijnsgilde om 's de genees- en heelmeesters deze stad ... en den vermaarden philosooph en natuurkundige Antony van Leeuwenhoek' te portretteren. 
Hij schilderde de anatomische les van dokter Cornelis 's-Gravesande in het Theatrum Anatonicum aan de Verwersdijk. De compositie van het schilderij is gebaseerd op de anatomische les van Michiel van Mierevelt. Ook hier ligt het lijk in de lengterichting van het schilderij en zijn de medici er omheen gegroepeerd. 
 
Centraal staat Cornelis 's-Gravensande die sectie verricht op een man doe dodelijk verwond was aan de borst. De borstkas van de man is geopend en de dokter wijst met een aanwijsstokje naar de plaats van het hart, terwijl hij met zijn linkerhand de plek van zijn eigen hart toont. Op de voorgrond ligt bij de linkerarm van het lijk een prepareermesje. De man rechts van de dokter heeft in zijn hand een spons om het bloed uit de borstholte weg te zuigen. De beroemde geleerde Antoni van Leeuwenhoek staat rechts naast de anatoom. Van Leeuwenhoek had grote interesse in de ontleedkunst en ontving onderricht van Cornelis 's-Gravesande. Ook hij heeft sectie verricht op dit lijk. Op 12 oktober 1680 berichtte hij aan The Royal Society in Londen over zijn onderzoek naar de hartspier van deze man. Geheel rechtsonder staat Henricus d'Acquet afgebeeld. 
De figuur rechtsboven houdt een "ruyckbolletje" in de hand om de onvermijdelijke stank te kunnen verdragen.

Anatomische les van Cornelis ’s-Gravesande

Armband van de Nederlandse Binnenlandse Strijdkrachten

Zalfpotten

College van Diakenen, bij opheffing van de Camer

Corine Post

De Delftsblauwe Deken

Simon Fokke

Afkondiging van de Pacificatie van Gent, 8 november 1576. Op de trappen voor een stadhuis of kerk wordt aan de aanwezige toehoorders de vrede bekend gemaakt en voorgelezen.

Afkondiging van de Pacificatie van Gent, 1576


Adri Visser

De Bolk, Delft

Dirk van de Goorberg

De bodebus was een onderscheidingsteken dat werd gedragen door boden die in dienst waren van bestuurslichamen zoals de Kamers der Staten Generaal, de Provinciale Staten, gemeentebesturen, Hoogheemraadschappen, Waterschappen en polders. 
In de middeleeuwen werden geschreven en verzegelde berichten door bodes overgebracht. De berichten werden in een bus aan een gordel gedragen. Soms droeg zo'n bode een staf wanneer hij op reis was. De bode kon gratis gebruik maken van het toenmalige vervoer zoals de trekschuit, veerpont of diligence. 
Vanaf de 15de eeuw werd aan de bodebus een schildje toegevoegd met het wapen van de instantie die werd vertegenwoordigd door de bode.

Bodebus van Delft

Klein donkerbruin aardewerken theepotje. 
Beslagen met twee geelkoperen banden versierd met gedreven rozetten. Ronde deksel met ronde knop eveneens van geelkoper. Dunne geelkoperen tuit. Onderop de theepot een merkteken met Javaanse en Jawi tekens, waarschijnlijk het teken van de maker van het potje. Dergelijke potjes zijn imitaties van een bepaald type theepot (Yixing-type) uit China.

Theepot

porseleinmanufactuur Meissen

Kop met rechthoekig oor en bolvormige deksel. Kop en schotel gepolychromeerd in gemoffelde kleuren en goud. Versiering van figuren en cartouches met figuren in een landschap.

Kop en schotel

Psalmbord

Truus Nienhuis

Enigszins Delft VII

Hendrik Johannes Haverman

Portret van Albertina Izäa van Lochem

Gerard van Bylaer

Penning met op de voorzijde de moord op Willem van Oranje in 1584. Filips lijkt daarbij Balthasar Gerards aan te sturen met zijn scepter. Het rondschrift luidt: 'O dirum scelus! Non manebit inultum, 1584' (O gruwelijk schelmstuk! Het zal niet ongewroken blijven, 1584). Op de keerzijde wordt een herder temidden van zijn kudde schapen de keel afgebeten door een wolf. De herder is natuurlijk Willem van Oranje en de wolf Filips. Het rondschrift luidt: 'Pastorem occidit ne vos credit lupo' (Hij heeft de herder vermoord, dus vertrouw niet op de wolf). Het opschrift spreekt moed in: 'Confidite' (Hebt vertrouwen).

Gedenkpenning op de dood van Willem van Oranje

Gedenkschotel Sint Hippolytuskerk Delft

Penning op de dood van Willem van Oranje, op last van de Staten na het Twaalfjarige Bestand geslagen. op vz: het borstbeeld van de prins in een sierlijk cartouche; onderschrift:'Licet Ossa Arescant, Virtus Virescit Et Viget' (hoewel de beenderen verdorren, de deugd nochthans bloeit en leeft altijd); het dubbele omschrift:'Guilelmus, Dei Gratia Princeps Auraniae, Comes Nassaviae Natus Dillenburgi Anno MDXXXIII, Provincias Confoederatas Quam Prudentissime Gubernavit Annos XV, Infortunate Obiit Delphae 1584' (Willem, door Gods genade Prins van Oranje, graaf van Nassau, geboren anno 1533 te Dillenburg, heeft de Verenigde Gewesten zeer wijselijk bestuurd, en is op een ongelukkige wijze te Delft overleden, 1584); 
kz: zijn blazoen met de zinsspreuk 'Saevis Tranquillus In Undis' (gerust in het midden der opgeruimde baren) in het ovaal een in korf duikende vogel

Penning op de dood van Willem van Oranje

B.W. Verhaagen

Een viertal borden, waarvan de eerste drie gelet op de randdecoratie een serie vormen, herdenkt een boeiende episode uit de geschiedenis van de Nederlandse Luchtpost. Aan het begin van de jaren '30 vervoerde de K.L.M. zowel passagiers als post op de lijn naar Nederlands-Indië. Met steun uit de scheepvaartwereld werd het 'Studie-Comité Snelpost Nederlands-Indië' opgericht om het postvervoer per lucht sneller te laten verlopen. In januari 1933 werd begonnen met de bouw van de 'Postjager' bij de vliegtuigfabriek Pander. Op 9 december van dat jaar begon de Postjager de reis die echter in Italië vanwege motorpech werd onderbroken. De post werd uiteindelijk meegenomen door het K.L.M.-toestel 'Pelikaan' die in dezelfde maand de befaamde kerstvlucht naar Nederlands-Indië maakte. Na gerepareerd te zijn, bracht de 'Postjager' de vlucht tenslotte tot een goed einde. Bij terugkomst in Nederland bleef het toestel aan de grond totdat het werd ingeschreven voor de luchtrace van Engeland naar Australië, de zogenoemde Melbourne-race. Deze race werd gehouden ter gelegenheid van het honderdjarig bestaan van de Australische staat Victoria. Het toestel nam als de 'Panderjager' deel aan de race die in oktober 1934 van start ging, maar verongelukte te Allahabad. 
Ook de K.L.M. nam deel aan deze race met de bedoeling te bewijzen dat Nederland in staat was de langste luchtverbinding ter wereld regelmatig te onderhouden. Dit deelnemende K.L.M.-toestel was de nieuwe DC-2 'Uiver' dat behalve post ook passagiers vervoerde. Met een vliegtijd van ruim negentig uur heeft de Uiver deze race gewonnen tot grote vreugde van het Nederlandse volk. Een maand later echter verongelukte ook dit toestel op een versnelde kerstpostvlucht op de lijn Amsterdam-Batavia. In december 1983 ging eenzelfde type toestel als de 'Uiver' van start in de tweede versie van de Melbourne-race. Dit toestel keerde behouden in 1984 in Nederland terug.

gedenkbord 'Pelikaan K.L.M. december 1933'

J.H. (Jan) van Willigen

Een viertal borden, waarvan de eerste drie gelet op de randdecoratie een serie vormen, herdenkt een boeiende episode uit de geschiedenis van de Nederlandse Luchtpost. 
Aan het begin van de jaren '30 vervoerde de K.L.M. zowel passagiers als post op de lijn naar Nederlands-Indië. 
Met steun uit de scheepvaartwereld werd het 'Studie-Comité Snelpost Nederlands-Indië' opgericht om het postvervoer per lucht sneller te laten verlopen. 
In januari 1933 werd begonnen met de bouw van de 'Postjager' bij de vliegtuigfabriek Pander. 
Op 9 december van dat jaar begon de Postjager de reis die echter in Italië vanwege motorpech werd onderbroken. 
De post werd uiteindelijk meegenomen door het K.L.M.-toestel 'Pelikaan' die in dezelfde maand de befaamde kerstvlucht naar Nederlands-Indië maakte. 
Na gerepareerd te zijn, bracht de 'Postjager' de vlucht tenslotte tot een goed einde. 
Bij terugkomst in Nederland bleef het toestel aan de grond totdat het werd ingeschreven voor de luchtrace van Engeland naar Australië, de zogenoemde Melbourne-race. 
Deze race werd gehouden ter gelegenheid van het honderdjarig bestaan van de Australische staat Victoria. 
Het toestel nam als de 'Panderjager' deel aan de race die in oktober 1934 van start ging, maar verongelukte te Allahabad. 
Ook de K.L.M. nam deel aan deze race met de bedoeling te bewijzen dat Nederland in staat was de langste luchtverbinding ter wereld regelmatig te onderhouden. 
Dit deelnemende K.L.M.-toestel was de nieuwe DC-2 'Uiver' dat behalve post ook passagiers vervoerde. 
Met een vliegtijd van ruim negentig uur heeft de Uiver deze race gewonnen tot grote vreugde van het Nederlandse volk. 
Een maand later echter verongelukte ook dit toestel op een versnelde kerstpostvlucht op de lijn Amsterdam-Batavia. 
In december 1983 ging eenzelfde type toestel als de 'Uiver' van start in de tweede versie van de Melbourne-race. 
Dit toestel keerde behouden in 1984 in Nederland terug.

Gedenkbord 'Londen-Melbourne 1934-1984'

Plafondplaat (diam. 10 cm): een geperste omgekeerde afgeknotte kegel, verengt zich d.m.v. een aantal convexe en concave randen. Inwendig ophangpunt d.m.v. een gebogen staafje. 
Schakels: vanuit de punt van de plafondplaat zijn drie ovale schakels gemonteerd. De onderste schakel grijpt in een ring aan het bovenstuk. 
Bovenstuk: De ring is gemonteerd aan een knop van de pagodevormige geperste bovenzijde van de lamp. Onder de knop een rand van verticale uitlopende ribbels (ca. 4 cm) en een rand (ca. 5 cm) van 8 gestanste bloemen, altenerend met gestanste gaatjes tussen geperste vulmotieven. De onderste rand (ca. 2 cm) van de pagode vorm bestaat uit een geabstraheerde lambrequin. Deze rand wordt verbonden met een gelijke gespiegelde rand door vier vericale geperste en van gestanste gaatjes voorziene strips. In de zo gevormde cilinder (ca. 16 cm) bevinden zich drie glasdelen (geelkleurig gebogen glas) die gezamenlijk een koker vormen. Alle vaste onderdelen zijn gesoldeerd. 
Sluitstuk: in de onderrand van het bovenstuk past een losse sluiting die gelijk is aan de bovenste pagode vorm maar dan gespiegeld. De twee delen worden verbonden door twee sprangen in het sluitstuk. De eindknop is druppelvormig.

Lamp

J.D. van Velzen

A.J. van Kampenhout

Een viertal borden, waarvan de eerste drie gelet op de randdecoratie een serie vormen, herdenkt een boeiende episode uit de geschiedenis van de Nederlandse Luchtpost. Aan het begin van de jaren '30 vervoerde de K.L.M. zowel passagiers als post op de lijn naar Nederlands-Indië. Met steun uit de scheepvaartwereld werd het 'Studie-Comité Snelpost Nederlands-Indië' opgericht om het postvervoer per lucht sneller te laten verlopen. In januari 1933 werd begonnen met de bouw van de 'Postjager' bij de vliegtuigfabriek Pander. Op 9 december van dat jaar begon de Postjager de reis die echter in Italië vanwege motorpech werd onderbroken. De post werd uiteindelijk meegenomen door het K.L.M.-toestel 'Pelikaan' die in dezelfde maand de befaamde kerstvlucht naar Nederlands-Indië maakte. Na gerepareerd te zijn, bracht de 'Postjager' de vlucht tenslotte tot een goed einde. Bij terugkomst in Nederland bleef het toestel aan de grond totdat het werd ingeschreven voor de luchtrace van Engeland naar Australië, de zogenoemde Melbourne-race. Deze race werd gehouden ter gelegenheid van het honderdjarig bestaan van de Australische staat Victoria. Het toestel nam als de 'Panderjager' deel aan de race die in oktober 1934 van start ging, maar verongelukte te Allahabad. 
Ook de K.L.M. nam deel aan deze race met de bedoeling te bewijzen dat Nederland in staat was de langste luchtverbinding ter wereld regelmatig te onderhouden. Dit deelnemende K.L.M.-toestel was de nieuwe DC-2 'Uiver' dat behalve post ook passagiers vervoerde. Met een vliegtijd van ruim negentig uur heeft de Uiver deze race gewonnen tot grote vreugde van het Nederlandse volk. Een maand later echter verongelukte ook dit toestel op een versnelde kerstpostvlucht op de lijn Amsterdam-Batavia. In december 1983 ging eenzelfde type toestel als de 'Uiver' van start in de tweede versie van de Melbourne-race. Dit toestel keerde behouden in 1984 in Nederland terug.

Gedenkbord 'Londen - Melbourne Race October 1934'

Brandspuitpenning

A. Hillen's Sigaren- en Tabaksfabrieken

Reclamekaart voor het merk "Roodkapje". 
Vrouw in paarse kleding met een paarse hoed en strik. 
Linksonder staat vermeld; "A. Hillen's sigarenfabriek Delft gevestigd sedert 1770". 
 
Met achterop de tekst; 
In het midden van 1910 werd door ons in den handel gebrachte het merk "roodkapje" een 3 cents sigaar vanuitstekende hoedanigheden. 
Dat dit merk algemeen in den smaal valt, bewijst wel het feit, dat wij denomzet voortdurend zien toenemen. Heeft men nog geen proef er mede genomen, dan raden wij u aan dit onverwijld te doen. 
A. Hillen's Sigarenfabriek, Delft

Reclamekaart voor het merk 'Roodkapje'

Objectgegevens

Heb je een opmerking?

Duik in onze collectie

R70-54

De bewening van Christus

Gezicht in de Nieuwe Kerk te Delft met de memorietafel van Adriaen Teding van Berkhout

Nautilusbeker met musicerende faunen

Portret van Willem van Oranje op 22-jarige leeftijd

R70-54

De bewening van Christus

Gezicht in de Nieuwe Kerk te Delft met de memorietafel van Adriaen Teding van Berkhout

Nautilusbeker met musicerende faunen

Portret van Willem van Oranje op 22-jarige leeftijd

R70-54

De bewening van Christus

Gezicht in de Nieuwe Kerk te Delft met de memorietafel van Adriaen Teding van Berkhout

Nautilusbeker met musicerende faunen

Portret van Willem van Oranje op 22-jarige leeftijd

Bekijk

Over ons

Bezoekadres

Op weg naar een nieuw museum

Blijf op de hoogte

Ga je akkoord met onze cookies?

Reclamekaart voor het merk 'Roodkapje'

Objectgegevens

Heb je een opmerking?

Duik in onze collectie

R70-54

De bewening van Christus

Gezicht in de Nieuwe Kerk te Delft met de memorietafel van Adriaen Teding van Berkhout

Nautilusbeker met musicerende faunen

Portret van Willem van Oranje op 22-jarige leeftijd

R70-54

De bewening van Christus

Gezicht in de Nieuwe Kerk te Delft met de memorietafel van Adriaen Teding van Berkhout

Nautilusbeker met musicerende faunen

Portret van Willem van Oranje op 22-jarige leeftijd

R70-54

De bewening van Christus

Gezicht in de Nieuwe Kerk te Delft met de memorietafel van Adriaen Teding van Berkhout

Nautilusbeker met musicerende faunen

Portret van Willem van Oranje op 22-jarige leeftijd

Bekijk

Over ons

Bezoekadres

Op weg naar een nieuw museum

Schrijf je in voor de nieuwsbrief

Blijf op de hoogte

Ga je akkoord met onze cookies?